Weerbaarheid en burgerhelpers

Samen maken we onze buurten en gemeenten weerbaarder.

Bij een grote noodsituatie kunnen hulpdiensten en overheden niet altijd iedereen onmiddellijk helpen. Daarom is het belangrijk dat inwoners ook zelf voorbereid zijn en elkaar kunnen ondersteunen.

Binnen Neteland werken we rond drie pijlers:

Zelfredzaamheid: jezelf en je gezin voorbereiden op een noodsituatie. Denk aan EHBO-kennis, inschrijven op BE-Alert, een noodpakket en een persoonlijk noodplan.
Samenredzaamheid: sterke buurten waarin mensen elkaar kennen en helpen wanneer dat nodig is.
Burgerhelpers: opgeleide vrijwilligers die klaarstaan om anderen te ondersteunen wanneer zich een grotere nood- of crisissituatie voordoet.

Deze drie onderdelen horen bij elkaar. Burgerhelpers zijn dus geen losstaand project, maar maken deel uit van een bredere aanpak om onze inwoners en buurten weerbaarder te maken.

Zelfredzaamheid

Goed voorbereid zijn begint bij jezelf.

Een noodsituatie komt vaak onverwacht. Bij een grote stroompanne, extreem weer of een ander incident kunnen hulpdiensten en overheden niet altijd iedereen onmiddellijk helpen. Daarom is het belangrijk dat je jezelf en je gezin voorbereid op deze situaties.

In Neteland moedigen we inwoners aan om zich voor te bereiden om minstens 72 uur zelfstandig verder te kunnen wanneer dat nodig is.

Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Enkele eenvoudige stappen maken al een verschil:

schrijf je in op BE-Alert;
zorg voor een noodpakket in huis;
denk vooraf na over een persoonlijk noodplan;
leer de basis van EHBO;
weet welke risico’s er zijn en wat je kunt doen wanneer er iets gebeurt.

Zelfredzaamheid betekent niet dat je er bij een crisis alleen voor staat. Het betekent dat je voorbereid bent en weet wat je zelf kunt doen, zodat hulp in de eerste plaats kan gaan naar wie ze het hardst nodig heeft.

Op de website van het Nationaal Crisiscentrum vind je meer informatie over hoe je jezelf kan voorbereiden.

Samenredzaamheid

Bij een noodsituatie hoef je niet alles alleen te kunnen. Ook buren, vrienden en verenigingen kunnen een belangrijke rol spelen. Daarom zetten we naast individuele zelfredzaamheid ook in op samenredzaamheid: buurten en gemeenschappen waarin mensen naar elkaar omkijken en elkaar helpen wanneer dat nodig is.

Dat kan heel eenvoudig zijn. Even sneeuw ruimen voor een buur die slecht te been is, tijdens een hittegolf nagaan of iemand hulp nodig heeft of belangrijke informatie doorgeven aan een buur die de taal niet goed machtig is.

Sterke buurtnetwerken ontstaan niet pas wanneer er iets misgaat. Initiatieven zoals buurtactiviteiten, buurtgerichte zorg en andere ontmoetingsmomenten zorgen ervoor dat mensen elkaar leren kennen en makkelijker hulp durven vragen én aanbieden.

Daarom wil Neteland bestaande buurtinitiatieven versterken en verbinding stimuleren. Want hoe sterker het netwerk vóór een crisis, hoe makkelijker mensen elkaar vinden wanneer het echt nodig is.

Burgerhelpers

Burgerhelpers zijn vrijwilligers die een opleiding krijgen en kunnen opgeroepen worden bij een noodsituatie. Het is belangrijk te weten dat vrijwilligers nooit ingezet worden om taken van hulpdiensten over te nemen om of in gevaarlijke situaties terecht komen.

Welke hulp nodig is, hangt af van de situatie. Denk bijvoorbeeld aan:

helpen bij het schoonmaken van een straat na een plaatselijke overstroming;
ondersteunen bij de verdeling van water of andere hulpgoederen;
helpen met eenvoudige logistieke taken;
ondersteuning bieden bij registratie of andere administratieve taken;
inwoners bezoeken om na te gaan welke hulp ze nodig hebben.

Burgerhelpers vervangen de professionele hulpdiensten niet. Ze worden niet ingezet voor gevaarlijke of gespecialiseerde taken. Een inzet gebeurt alleen wanneer er daadwerkelijk behoefte is aan extra hulp en de veiligheid van de vrijwilligers gegarandeerd kan worden.

Waarom burgerhelper worden?

Misschien word je nooit opgeroepen voor een echte noodsituatie. Toch is je engagement waardevol. Je leert vaardigheden die ook in het dagelijkse leven van pas komen, je helpt mee om inwoners beter voor te bereiden en je draagt bij aan een buurt waarin mensen naar elkaar omkijken.

Wanneer word je ingezet?

Hopelijk nooit.

Grote incidenten waarbij zoveel extra hulp nodig is, komen gelukkig weinig voor. Wie burgerhelper wordt, moet er daarom rekening mee houden dat hij of zij misschien nooit tijdens een echte noodsituatie wordt ingezet.

Maar als het toch nodig is, willen we voorbereid zijn.

Burgerhelpers worden bovendien niet alleen gezien als extra helpende handen tijdens een crisis. We willen hen ook betrekken bij initiatieven die onze regio weerbaarder maken. Zo kunnen burgerhelpers bijvoorbeeld meewerken aan sensibiliseringsacties, infostanden of andere initiatieven rond voorbereiding op noodsituaties.

Welke opleiding krijg je?

Wie burgerhelper wordt, volgt eerst een verplichte EHBO-opleiding. Daarna wordt jaarlijks een bijscholing voorzien. Vanuit Neteland organiseren we daarnaast opleidings- en infomomenten over onder meer noodplanning en hulpverlening.
De EHBO-opleiding maakt van burgerhelpers geen medische hulpverleners. De bedoeling is in de eerste plaats om de eigen kennis en weerbaarheid te verhogen.

Wie kan burgerhelper worden?

Je kunt je kandidaat stellen als je:

minstens 16 jaar bent;
een blanco strafblad hebt;
bereid bent de verplichte opleiding te volgen;
digitaal bereikbaar bent en met een smartphone kunt werken;
fysiek in staat bent om de taken die je opneemt uit te voeren.

Je engagement als burgerhelper is vrijwillig. Ook wanneer je bij een noodsituatie wordt opgeroepen, beslis je zelf of je op dat moment beschikbaar bent.

Wil je meer weten of heb je hier nog vragen over? Neem dan contact op met de dienst Integrale Veiligheid (noodplanning), 014 28 51 01, noodplanning@regioneteland.be.